ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပရန္ တစ္လခြဲခန္႔သာလိုေတာ့သည္။
ေရြးေကာက္ပြဲနီးလာတိုင္း ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိေသာ မဲမသမာမႈမ်ား၊ မဲေပးရမည့္စာရင္းတြင္ မပါ၀င္မႈမ်ား အေၾကာင္း လူအမ်ားက စိတ္၀င္တစား ေ၀ဖန္ေနၾကေသာ္လည္း ျမန္မာ့ေရြးေကာက္ပြဲ၌ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိေသာ ကိစၥတစ္ခုကိုေတာ့ ေမ့ေနၾကဆဲ ျဖစ္သည္။
ယင္းမွာ ႏိုင္ငံေရးၿပိဳင္ဘက္မ်ားကုိ လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္မႈပင္။
ႏိုင္ငံေရးၿပိဳင္ဘက္မ်ားကို အျပတ္ရွင္းျခင္း (သို႔မဟုတ္) အသက္မေသသည့္တိုင္ ႏိုင္ငံေရးေလာကမွ ထြက္ခြာသြားေအာင္ ၿခိမ္းေျခာက္ေႏွာင့္ယွက္သည့္ ဓေလ့က ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေရြးေကာက္ပြဲသမိုင္းတြင္ အမည္ဆိုးျဖင့္ ေက်ာ္ၾကားခဲ့သည္။လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ခန္႔က က်င္းပသည့္ ၁၉၅၆ ေရြး ေကာက္ပြဲႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ မင္းလွေလးေလာင္း ၿပိဳင္လူသတ္မႈ၊ ရွမ္းျပည္နယ္မွ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးေအာင္သာ သတ္ျဖတ္ခံရမႈတို႔သည္ လက္သည္ တရားခံမေပၚဘဲ ၿပီးျပတ္ခဲ့ရသည္။
ေနာက္ေလးႏွစ္အၾကာ က်င္းပေသာ ၁၉၆၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္လည္း အမည္မေဖာ္ႏိုင္သည့္ လက္သည္တရားခံအခ်ဳိ႕ ထပ္မံထြက္ေပၚလာၿပီး ငါန္းဇြန္ၿမိဳ႕နယ္၌ သတ္ျဖတ္မႈမ်ား ထပ္မံက်ဴးလြန္ခဲ့ ျပန္သည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္ လာမည့္လပိုင္းတြင္ က်င္းပမည့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္လည္း လႊတ္ေတာ္သို႔ သြားရာလမ္း၌ လုံျခံဳေရးကုိ သတိေပါ့ေလ်ာ့ရန္ မသင့္ေပ။
လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားအတြက္ အသက္အႏၲရာယ္ထိခိုက္ႏိုင္သည့္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ဳိး မျမင္ေတြ႕ရေသးေသာ္လည္း သတိထားရမည့္ အႏၲရာယ္ျပဳမူမႈမ်ားေတာ့ ရွိေနသည္။
အမတ္ေလာင္းမ်ားသည္ အတိတ္ကျဖစ္ရပ္မ်ားကဲ့သို႔ အစေဖ်ာက္သတ္ျဖတ္မႈမ်ား မခံရေတာ့ေသာ္လည္း သူတို႔၏ ႐ုပ္ပံုမ်ားႏွင့္ ေၾကာ္ျငာဆိုင္းဘုတ္မ်ားကေတာ့ လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ခံေနရၿပီ ျဖစ္သည္။
ရန္ကုန္တိုင္း ကမာရြတ္ၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္ (၁) မဲဆႏၵနယ္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္ စားလွယ္္ေလာင္းအျဖစ္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ NDF ပါတီမွ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း၏ ဓာတ္ပံုကို မည္သူလာေရာက္ ျဖဳတ္ယူသြားသည္ကို မသိရေသးေၾကာင္း ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္သူ ဦးေမာင္ေမာင္ႀကီးက ေျပာသည္။
‘‘အမွတ္ (၈)ရပ္ကြက္မွာရွိတဲ့ ကြမ္းယာဆိုင္နဲ႔ ဆီဆိုင္ၾကားမွာ ကၽြန္ေတာ့္ပံုနဲ႔ ေနာက္၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းပံုေတြ ခ်ိတ္ထားတာအခုခ်ိန္ထိ ဘယ္သူျဖဳတ္သြားမွန္း မသိေသးဘူး။ ရဲစခန္းေတာ့သြားၿပီး မတိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္ဆို ေသေသခ်ာခ်ာ သတိထားလုပ္ဖို႔အတြက္ကိုပဲ စီစဥ္ေနပါတယ္’’ဟု ဦးေမာင္ေမာင္ႀကီးက ေျပာသည္။
ၿခိမ္းေျခာက္လုပ္ႀကံခံရမႈမ်ားသည္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေလာင္းမ်ားပင္ မဟုတ္၊ ၎တို႔၏ မိခင္ပါတီမ်ား သည္လည္း ပစ္မွတ္ ျဖစ္လာခဲ့ၾကရသည္။
၂၀၁၀ အာဏာရပါတီျဖစ္သည့္ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳး၏ ဆိုင္းဘုတ္မ်ားသည္လည္း ဖ်က္ဆီးျခင္းခံခဲ့ရသည္။ မႏၲေလးျပည္ႀကီး တံခြန္ၿမိဳ႕နယ္ ထိန္ကုန္းရပ္ကြက္တြင္ ဆိုင္းဘုတ္တင္ထားေသာ ျပည္ခုိင္ၿဖိဳးပါတီ၏ အလ်ား ၁၀ ေပ၊ အနံ ၄ေပရွိ ပါတီ ဗီႏိုင္းဆိုင္းဘုတ္ကို စက္တင္ဘာ ၂၀ ရက္က ခဲျဖင့္ ပစ္ေပါက္ျခင္း၊ ဘလိတ္ဓားႏွင့္လွီးျဖတ္ဖ်က္ဆီးျခင္းခံခဲ့ရေၾကာင္း မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႕ မွဴး႐ုံးမွ စုံစမ္းသိရ သည္။
ထုိ႔အျပင္ ေကာလင္းၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဒီခ်ဳပ္ႏွင့္ ျပည္ခုိင္ၿဖိဳးပါတီ ဆုိင္းဘုတ္အခ်ဳိ႕ ဖ်က္ဆီးခံရၿပီး သာေပါင္းၿမိဳ႕နယ္၊ ကန္႔ဘလူၿမိဳ႕ နယ္တုိ႔တြင္လည္း အလားတူျဖစ္စဥ္မ်ား ၾကံဳခဲ့သည္။
လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္ အမတ္ေလာင္းမ်ား၏ ေရြးေကာက္ပြဲ ေၾကာ္ျငာဆိုင္းဘုတ္ ၃၀ခန္႔ ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရၿပီ ျဖစ္သည္။
အဆိုပါအမႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သတ္၍ သံသယရွိသူအခ်ဳိ႕အား ေခၚယူစစ္ေဆးမႈမ်ားရွိခဲ့ေသာ္လည္း တစ္စံုတစ္ေယာက္ကိုမွ် အေရးယူႏိုင္ျခင္း မရွိခဲ့ေပ။
အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္သည္လည္း ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးရပ္တည္ခ်က္ခ်င္းမတူေသာ္လည္း ျပည္ခိုင္ၿဖိဳး ကဲ့သို႔ပင္ ၿခိမ္းေျခာက္ခံခဲ့ရမႈမ်ားလည္း ရွိခဲ့သည္။
မလိႈင္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ႐ုံးခြဲတြင္ စက္တင္ဘာ ၁၇ ရက္ ည ၈ နာရီ ခန္႔က ‘‘ေျပာင္းလဲခ်ိန္တန္ၿပီ’’ ဇာတ္ကားျဖင့္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံး ေဟာေျပာေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေနစဥ္ ေခါင္းမိုးကို ေလာက္ေလးခြျဖင့္ ရွစ္ခ်က္ခန္႔ ပစ္ခတ္ခံခဲ့ ရသည္။
ၿခိမ္းေျခာက္ေႏွာင့္ယွက္မႈမ်ားက ပါတီမေရြး။ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ပါတီ ျဖစ္သည့္ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အင္အားစု (NDF) သည္လည္း အဆိုပါအျဖစ္အပ်က္မ်ဳိး ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရသည္။
မႏၲေလးတိုင္း ပုသိမ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ လိန္ပင္ေက်းရြာတြင္ စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္က NDF ပါတီ၀င္တစ္ဦး၏ ေနအိမ္ေရွ႕ ၿခံစည္း႐ိုး ၌္ စိုက္ထူထားသည့္ NDF ပါတီဆိုင္းဘုတ္ကို ယင္းေက်းရြာမွ အမ်ဳိးသားတစ္ဦးက ေအာ္ဟစ္ကာ သစ္သားတုတ္ျဖင့္ ဆိုင္ဘုတ္ကို ဆုတ္ၿဖဲ၍ အနီးရွိ ဆည္ေတာ္ႀကီးေျမာင္းအတြင္းသို႔ လႊင့္ပစ္ခဲ့သည္။
ယင္းကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပဳလုပ္သူ၏ ေနာက္ကြယ္တြင္ မည္သည့္ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား ေသြးထိုးလႈံ႔ေဆာ္ မႈမ်ားရွိ၊ မရွိစံုစမ္းစစ္ေဆး၍ ဥပေဒအရအေရးယူ ေဆာင္ရြက္ျခင္မ်ားျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း NDF ပါတီ ဗဟို လုပ္ငန္းေကာ္မတီ၀င္ ဦးခင္ေမာင္သန္းက ေျပာသည္။
ျပင္းထန္သည့္ အားၿပိဳင္မႈ မ်ားႏွင့္ ေထာက္ခံသူေရာ၊ ကန္႔ ကြက္ခဲ့သူမ်ားပါရွိေနသည့္ မဲဆႏၵနယ္မ်ားသို႔ သြားလာေနၾကရသည့္ အမတ္ေလာင္းမ်ားအတြက္ လံုၿခံဳေရးယူေပးမည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕မွ အရာရွိမ်ားက ေျပာသည္။
‘‘ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ကုိ လုံျခံဳေရးအတြက္ဆုိၿပီး ေခါင္းစဥ္တပ္ေျပာ တာမရွိေပမယ့္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံး ေရးဆင္းတဲ့အခါ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ စုစုစည္းစည္းနဲ႔သြားဖုိ႔ ပါတီက မွာထားပါတယ္။ ဒါကုိကပဲ လုံျခံဳေရးအတြက္ မွာၾကားတယ္လုိ႔ ယူဆပါတယ္’’ဟု ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး သာေကတမဲ ဆႏၵနယ္(၁)မွ ဒီခ်ဳပ္ကုိယ္စား လွယ္ေလာင္း ဦးႏုိင္ငံလင္းက ေျပာသည္။
ပါတီဆုိင္းဘုတ္မ်ား ဖ်က္ဆီးခံရသည့္ကိစၥမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ သူ႕အခြင့္အေရးကုိယ့္ အခြင့္အေရး၊ သူ႕ပါတီဆုိင္းဘုတ္ ကုိယ့္ပါတီဆုိင္းဘုတ္ကုိ အျပန္အလွန္ ေလးစားၿပီး သန္႔ရွင္းစြာ ယွဥ္ၿပိဳင္သင့္ေၾကာင္း ၎ကအ ၾကံဳျပဳသည္။
‘‘ဒီလုိမွမဟုတ္ရင္ ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံ ဘယ္လုိတည္ေဆာက္မလဲ ဗ်ာ’’ ဦးႏုိင္ငံလင္းကေျပာသည္။
ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအတြင္း မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးဆင္းေနသည့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေလာင္းမ်ားအေနျဖင့္ လံုၿခံဳေရးအတြက္ လိုအပ္ပါက မည္သည့္ ပါတီ၀င္မဆို သက္ဆိုင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္႐ုံး၊ ရဲစခန္းႏွင့္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႕ထံ လာေရာက္အကူအညီေတာင္းခံႏုိင္ ေၾကာင္း ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႕မွ ဒုရဲမွဴးႀကီး ၀င္းဗိုလ္ က ေျပာသည္။
‘‘ဘယ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြမဆို မိမိတို႔ ၿမိဳ႕နယ္မွာစည္း႐ုံးေရးဆင္းလို႔ လံုၿခံဳေရး ေတာင္းလို႔ရပါတယ္။ သက္ဆိုင္ရာ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၊ ၿမိဳ႕ နယ္ရဲစခန္းေတြမွာလည္း အကူအညီေတာင္းလို႔ရတယ္။ ရန္ကုန္ တိုင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႕မွာလည္း အကူအညီေတာင္းလို႔ရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ မိုင္းရွင္း လင္းေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္ေပးမွာပါ’’ဟု ၎က ေျပာသည္။
ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ အမတ္ေလာင္းမ်ားအတြက္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ထံ လုံၿခံဳေရး ေတာင္းခံႏုိင္ ေသာ္လည္း အစိုးရအာဏာစက္ႏွင့္ အလွမ္းေ၀းသည့္ေဒသမ်ားမွ အမတ္ေလာင္းမ်ားအတြက္ေတာ့ စိန္ေခၚမႈမ်ားရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္။
ရွမ္းျပည္အေျခစိုက္ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕တစ္ခုျဖစ္သည့္ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ၊ ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ (RCSS/SSA) က ၎တို႔ ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမမ်ားတြင္ လုံျခံဳေရးေၾကာင့္ မဲဆြယ္ စည္း႐ုံးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ေခတၱရပ္ဆိုင္းထားၾကရန္ အမတ္ေလာင္းမ်ားအား သတိေပးထားသည္။
RCSS/SSA သည္ ရွမ္းျပည္နယ္ ကြန္ဟိန္း၊ ေမာက္မယ္၊ နမ့္ဆန္၊ ေက်ာက္မဲ၊ မိုင္းတံု၊ မိုင္းပန္စသည့္ ေဒသမ်ားတြင္ အာဏာသက္ေရာက္သည့္ အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုလည္း ျဖစ္သည္။
‘‘အစိုးရဘက္အျခမ္းဆိုလည္း သိပ္ျပႆနာမရွိဘူး။ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အေျခစိုက္တယ္ဆိုလည္း သိပ္ျပႆနာမရွိဘူး။ ႏွစ္ဖက္စလံုးရွိတဲ့ေနရာဆိုရင္ သတိထားရတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ေဒသက လူမ်ဳိးစုတစ္ခုအေျခစိုက္တဲ့ နယ္ေျမျဖစ္ေပမယ့္ အမတ္က အျခားလူမ်ဳိးဆိုရင္လည္း သတိထားရ မယ္’’ဟု ရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္းတြင္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ အမည္မေဖာ္လိုသူ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း တစ္ဦးက ေျပာသည္။
လက္နက္ကိုင္မ်ားေရာေထြးေနသည့္ ေဒသမွ အမတ္ေလာင္းမ်ားအတြက္ စိုးရိမ္စိတ္က ေရြးေကာက္ပြဲနီးမွ မဟုတ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ မစတင္မီကာလမ်ားကတည္းက ျဖစ္သည္။
ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း၊ နမ့္စန္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ ရပ္ေက်းဆိုင္းဘုတ္မ်ား ဖ်က္ဆီးခဲ့သူ ေလးဦးႏွင့္ခိုင္းေစၫႊန္ၾကားခဲ့သူကို ႏွစ္လေက်ာ္ၾကာသည္အထိ ဖမ္းဆီးရမိ ေသးျခင္းမရွိ ေၾကာင္း နမ့္စန္ၿမိဳ႕ နယ္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ ခ်ဳပ္က ဆိုသည္။
ႏိုင္ငံေရးလုပ္ႀကံမႈမ်ားသည္ ေရြးေကာက္ပြဲနီးကပ္လာပါက ပိုမိုျပင္းထန္လာတတ္ၿပီး အႏိုင္ရလိုေသာ္လည္း ၿပိဳင္ဘက္အမတ္ေလာင္းအား အႏိုင္ရႏုိင္ေျခမရွိေသာ အာဏာမက္ေမာသူမ်ား၏ ေနာက္ဆံုး နည္းလမ္းျဖစ္ေၾကာင္း ရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္းတြင္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ အမည္မေဖာ္လိုသူ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းတစ္ဦးက ေျပာသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီ ေျပာင္းလဲမႈတြင္ အေရးပါသည့္ အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုအျဖစ္ ရည္ၫႊန္းၾကသည့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပရန္ လပိုင္းမွ်သာလိုေတာ့ သည္။ လႊတ္ေတာ္သို႔သြားရန္ ႀကိဳးစားေနသည့္ အမတ္ေလာင္းမ်ားအတြက္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားက တိုက္႐ိုက္မဟုတ္ေသာ္လည္း သြယ္၀ိုက္ေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား က ႀကံဳေတြ႕ေနရၿပီ ျဖစ္သည္။
