ျမန္မာႏုိင္ငံကို အလည္အပတ္သြားခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ အဆင့္ျမင့္ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔နဲ႔ ျမန္မာ ထိပ္ပိုင္း ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ၂ ႏုိင္ငံ တပ္မေတာ္ခ်င္း ထိေတြ႔ ဆက္ဆံေရး တုိးျမင့္လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။
အေမရိကန္ လက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး၊ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ အာရွ ပစိဖိတ္ ေဒသဆုိင္ရာ စစ္ေဒသ ကြပ္ကဲေရးမႉး ၾကယ္ ၃ ပြင့္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ အန္ေထာ္နီ ခရပ္ခ်္ဖီးလ္ဒ္ (Anthony Crutchfield) ပါဝင္တဲ့ အဆင့္ျမင့္ ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ ေနျပည္ေတာ္မွာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ အပါအဝင္ ထိပ္တန္း စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုစဥ္ ႏွစ္ႏုိင္ငံ စစ္တပ္ခ်င္း ဆက္ဆံေရး တုိးျမင့္ဖုိ႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။
အဲဒီ ေတြ႔ဆံုမႈအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လက္ရိွ ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ ဒီမုိကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ကိစၥေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္မႈဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြ၊ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံ ဥပေဒဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြ၊ တပ္မေတာ္မွ ေျမယာ စြန္႔လႊတ္ လႊဲေျပာင္းမႈဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြ အေပၚ ႏွစ္ဦး ႏွစ္ဖက္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္လို႔ အဲဒီ ထုတ္ျပန္မႈမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
အေမရိကန္ အဆင့္ျမင့္ ကုိယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔ရဲ႕ ခရီးစဥ္ ေနာက္ဆံုးေန႔မွာ အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ လက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး မစၥတာ တြမ္ မာလင္ေနာင္စကီး (Tom Malinowski) က အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ထိေတြ႔ဆက္ဆံဖုိ႔ အခ်ိန္က်ၿပီလို႔ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုပါတယ္။
ဒါဟာ အေမရိကန္ဘက္က အဆင့္ျမင့္ အရာရွိတဦးက လူသိရွင္ၾကား ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိမႈလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ အေမရိကန္က ျမန္မာစစ္တပ္ကုိ သတိနဲ႔သာ ဆက္ဆံေနဦးမွာ ျဖစ္ၿပီး ဒီမုိကေရစီေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥရပ္ေတြမွာ ျပည္သူက အားကုိးတဲ့ စစ္တပ္ျဖစ္လာေရးအတြက္ ရည္ရြယ္ကာ အခုလုိ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံမႈ စတင္ဖုိ႔ ေျပာဆုိတာလုိ႔ ဆိုပါတယ္။
အေမရိကန္ စစ္တပ္က ျမန္မာစစ္တပ္ကို တုိက္ခိုက္ေရးဆိုင္ရာ သင္တန္းေပးဖုိ႔ မရွိသလို စစ္လက္နက္ပစၥည္း ေထာက္ပံ့ေပးတဲ့ ဆက္ဆံေရးမ်ိဳးလည္း ရွိမွာ မဟုတ္ဘူးလုိ႔ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ အန္ေထာ္နီ ခရပ္ခ်္ဖီးလ္ဒ္က ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆုိပါတယ္။
အေမရိကန္ စစ္တပ္က ျမန္မာစစ္တပ္ကို လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒေတြ၊ လူသားခ်င္းစာနာ ေထာက္ထားေရး အကူအညီဆုိင္ရာ ကိစၥေတြ၊ သဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္ ကူညီကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းေတြ အတြက္သာ သင္တန္းေတြ အဓိက ေပးသြားမွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။
ဒီကိစၥအေပၚ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြက စိုးရိမ္ေနခဲ့ၾကတာ အမွန္ပါပဲ။ ကခ်င္ လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ (KIA) ရဲ႕ ဒု စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ဂြန္ေမာ္က ဧရာဝတီနဲ႔ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီလက ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕မွာ သီးသန္႔ ေတြ႔ဆံုစဥ္ အေမရိကန္-ျမန္မာ စစ္တပ္ခ်င္း ဆက္ဆံေရးအေပၚ စုိးရိမ္မကင္း ျဖစ္တာကို ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
ဗိုလ္ခ်ဴပ္ ဂြန္ေမာ္က “ဒီကိစၥက အတိအက် လက္ခံဖုိ႔ ခက္ပါတယ္၊ နည္းပညာတခုကို ဘယ္ေနရာမွာမဆုိ အသံုးျပဳလုိ႔ ရပါတယ္၊ တကယ္လုိ႔ ဒီလုိနည္းပညာမ်ားနဲ႔ တုိင္းရင္းသားမ်ားအက်ိဳးကို ထိခိုက္ေစႏုိင္တဲ့၊ စစ္ေရးမွာ တုိက္ခိုက္ေရး စြမ္းရည္ ျမႇင့္တင္ေပးႏုိင္တဲ့ ပံုစံမ်ိဳး ျဖစ္လာလုိ႔ရွိရင္ က်ေနာ္တုိ႔ တုိင္းရင္းသားမ်ားက စကားေျပာလာဖုိ႔ ရွိပါတယ္” လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
ျမန္မာအစုိးရက အခုလုိ ႏုိင္ငံတကာ စစ္တပ္ေတြနဲ႔ ဆက္ဆံလာမႈေတြ အေပၚ တလြဲ အသံုးခ်ေနတယ္လုိ႔လည္း သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။
“ျမန္မာႏုိင္ငံ အစုိးရက ျပည္သူလူထုကို ေပးေနတဲ့ သတင္းစကားက ဘာလဲ ဆုိေတာ့ အခုလို စစ္တပ္ခ်င္း ဆက္ဆံတယ္ ဆုိတာက အခုအစုိးရရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား မွန္ကန္လုိ႔ အေမရိကန္လုိ ႏုိင္ငံႀကီးေတြက ေထာက္ခံေနတာ ျဖစ္တယ္လို႔ လူထုကို သတင္းစကား ေပးေနတယ္၊ က်ေနာ္တု႔ိ နားလည္တာက ဒီသတင္းစကားက မွားတယ္” လို႔ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ဂြန္ေမာ္က ဆုိပါတယ္။
ဆက္လက္ၿပီး သူက “အေမရိကန္ အစုိးရက ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အတြက္ ကူညီတာ ျဖစ္တယ္၊ မွန္ကန္လုိ႔ အကူအညီ ေပးတာ မဟုတ္ဘူး၊ အဲဒီေတာ့ အေမရိကန္ အစုိးရက လူထုကို အသိေပးသင့္တယ္” လုိ႔လည္း ေျပာပါတယ္။
တဖက္မွာလည္း အေမရိကန္ ကြန္ဂရက္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ မွတ္တမ္းဆုိးေတြ ဆက္လက္ ရွိေနေသးတဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံဖုိ႔ အလြန္ေစာေနေၾကာင္းလည္း ေထာက္ျပမႈေတြ ဆက္တုိက္ လုပ္ေနပါတယ္။ ဒီ့အျပင္ ျမန္မာ့အေရး လႈပ္ရွားေနၾကတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္း အစဥ္တစုိက္ ဒီကိစၥအေပၚ သတိေပး ေနၾကပါတယ္။
စစ္တပ္ခ်င္း ေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးမႈေတြနဲ႔ ေထာက္ပံ့မႈေတြရဲ႕ အက်ိဳးဆက္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တခ်ိန္က သင္ခန္းစာေတြကို တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ေတြက အထူးစိုးရိမ္ၾကတာလည္း ထင္ရွားပါတယ္။
အေမရိကန္က ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဘိန္းစစ္ဆင္ေရးအတြက္ အကူအညီ ေပးခဲ့စဥ္က မူးယစ္တုိက္ဖ်က္ေရး အထူးအဖြဲ႔ ၆ ဖြဲဲ႔ ဖြဲ႔စည္းႏုိင္ခဲ့ၿပီး ေလ့က်င့္သင္ၾကားမႈေတြ၊ အသံုးအေဆာင္ေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။
ဘိန္းခင္း ဖ်က္ဆီးေရးအတြက္ ေဆးဖ်န္းဖို႔သံုးတဲ့ ေဖာ္ကာေလယာဥ္ အပါအဝင္ ေလယာဥ္ပ်ံေတြ၊ Bell 205၊ Bell 206 အစရွိတဲ့ ရဟတ္ယာဥ္ေတြ၊ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာနကို ေထာက္ပံ့ခဲ့တဲ့ M 16 ေမာင္းျပန္ ႐ုိင္ဖယ္ေတြနဲ႔ တျခားစစ္သံုး အေထာက္အပံ့ ပစၥည္းေတြကို အေမရိကန္က ျမန္မာကို ေထာက္ပံ့ေပးခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာစစ္တပ္က တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ တုိက္ခိုက္တဲ့ စစ္ပြဲေတြမွာ အေမရိကန္က မူးယစ္တုိက္ဖ်က္ေရး အတြက္ ေထာက္ပံ့တဲ့ စစ္လက္နက္ ပစၥည္းေတြကို အသံုးျပဳခဲ့ဖူးတဲ့ သာဓကေတြ ရွိေနခဲ့တာဟာ သင္ခန္းစာေတြပါပဲ။
ဒါေပမယ့္ အခုေတာ့ ျမန္မာစစ္တပ္ကို ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္ ပီသတဲ့ စစ္တပ္ ျဖစ္ေစေရးအတြက္ အေမရိကန္ဘက္က အဓိက အားေပး ကူညီသြားမွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ဒါကလည္း အေမရိကန္က ျမန္မာ့ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးကို ဆက္ၿပီး အားေပးဖုိ႔ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးမွာ အဓိက က်ေနဆဲျဖစ္တဲ့ စစ္တပ္ကို ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ ရင္ေဘာင္တန္းႏုိင္တဲ့ စစ္တပ္ျဖစ္ေရး ရည္ရြယ္ပံုရပါတယ္။
ေနျပည္ေတာ္မွာရွိတဲ့ အမ်ိဳးသား ကာကြယ္ေရး တကၠသိုလ္မွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ အန္ေထာ္နီ ခရပ္ခ်္ဖီးလ္ဒ္ က ဇြန္လ ၂၅ ရက္က မိန္႔ခြန္း ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ဒါဟာ အေမရိကန္ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ တဦးရဲ႕ ျမန္္မာကာကြယ္ေရး တကၠသိုလ္မွာ ပထမဆံုး မိန္႔ခြန္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
မိန္႔ခြန္းမွာ အဓိက ေျပာသြားခဲ့တာက အေမရိကန္ စစ္တပ္ရဲ႕ ျပည္တြင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ စည္းကမ္းလိုက္နာမႈ၊ က်င့္ဝတ္နဲ႔ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာ ေလးစားလိုက္နာမႈနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားမႈ၊ မတူကြဲ ျပားမႈကို လက္ခံမႈ၊ တရားဥပေဒကုိ ေလးစားမႈ၊ အရပ္သားအစုိးရ ထိန္းခ်ဳပ္မႈကို ေထာက္ခံမႈ စတဲ့ အခ်က္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
“စည္းမ်ဥ္းေတြကို လိုက္နာမႈဟာ ခင္ဗ်ားတို႔ တိုင္းျပည္ (ကခ်င္၊ ရွမ္းနဲ႔ အျခားေနရာေတြမွာ) ျဖစ္ေနတဲ့ ကာလၾကာရွည္ ပဋိပကၡေတြကို အဆုံးသတ္ဖို႔န႔ဲ႔ လူတိုင္းကို အက်ိဳးရိွေစမယ့္ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္ ရင္ၾကားေစ့ေရး ျဖစ္ေပၚဖို႔ အတြက္ မရိွ မျဖစ္ပါဘဲ” လုိ႔ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ အန္ေထာ္နီ ခရပ္ခ်္ဖီးလ္ဒ္က ေျပာပါတယ္။
သမၼတ အုိဘားမား အစုိးရကေတာ့ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ အေမရိကန္ စစ္တပ္တုိ႔ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံေရး လမ္းေၾကာင္းေတြကို နည္းမ်ိဳးစံု စဥ္းစားခ်ည္းကပ္မႈ ႐ုပ္လံုးေတြ ပီျပင္လာေနတာက ဒီအေမရိကန္ အဆင့္ျမင့္ ကိုယ္စားလွယ္ ခရီးစဥ္က ထင္ဟပ္ေစပါတယ္။
ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးပညာဌာနက ကထိက ျဖစ္သူ ေဒါက္တာ စိုင္းခိုင္မ်ိဳးထြန္း ကေတာ့ အေမရိကန္က ႏွစ္ႏုိင္ငံ စစ္တပ္ခ်င္းပူးေပါင္းခ်င္တဲ့ ဆႏၵ ရွိတာဟာ အလြန္ေကာင္းမြန္တဲ့ အေနအထားတခု ျဖစ္တယ္လို႔ သုံးသပ္ေျပာဆိုပါတယ္။
“မပြင့္လင္းခင္ ကာလက ျမန္မာစစ္တပ္ဆိုတာ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲ ႏုိင္ငံအခ်င္းခ်င္းရဲ႕ စစ္တပ္ခ်င္းပဲ ဆက္ဆံခဲ့ရတာ၊ အခု အေမရိကန္လို စစ္တပ္နဲ႔ ဆက္ဆံမႈရွိမယ္ဆုိတာ အရမ္းကို ေကာင္းတယ္လို႔ ယူဆတယ္၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံေတြမွာ စစ္တပ္ဆိုတာ ႏုိင္ငံေရးအခန္းက႑မွာ ဘယ္လို ပါဝင္ရသလဲဆိုတာမ်ိဳး သိခြင့္ရရင္ကုိ အရမ္းေကာင္းတဲ့ကိစၥပါပဲ” လို႔ ေဒါက္တာ စိုင္းခိုင္မ်ိဳးထြန္းက ဧရာဝတီကုိ ေျပာပါတယ္။
အေမရိကန္ အဆင့္ျမင့္ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေရာက္ရွိေနၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးခ်ိန္မွာေတာ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ၿငိမ္းခ်မ္းသာယာစြာ ယွဥ္တြဲေနထိုင္ေရးမူ ၅ ရပ္ရဲ႕ ႏွစ္ ၆၀ ျပည့္ အခမ္းအနားကို တက္ေရာက္ဖို႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို သြားေရာက္ေနပါတယ္။
ျမန္မာနဲ႔ ဆက္ဆံေရး ပိုအားေကာင္းဖို႔ အေမရိကန္အေနနဲ႔ စစ္တပ္ခ်င္း ဆက္ဆံေရးကို တိုးျမင့္လုပ္ေဆာင္ လာတာကို ျမန္မာ့ေခါင္းေဆာင္ ေတြကလည္း လက္ခံနားလည္ ထားသလုိ အင္အားႀကီး အေမရိကန္နဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အၾကား ဟန္ခ်က္ညီ ထိန္းညွိဆက္ဆံ ေရးကိုလည္း အပ်က္အစီး မခံတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။
တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အေနနဲ႔ ျမန္မာ-အေမရိကန္ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရးမွာ စစ္တပ္ခ်င္း ဆက္ဆံေရး ကိစၥေတြ ပါဝင္လာတဲ့ အေပၚ စိတ္မသက္မသာ ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔လည္း အာရွဗဟုိျပဳ မဟာဗ်ဴဟာအရ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ပထဝီႏုိင္ငံေရး အရေရာ၊ ႏုိင္ငံေရး ပထဝီဝင္ အရပါ အလြန္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္တဲ့ ႏုိင္ငံတခု ျဖစ္ပါတယ္။
တ႐ုတ္အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံေတြကို ေပါင္းကူးတဲ့ ေနရာက ရွိေနၿပီး မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ ႏုိင္ငံတခု အေနနဲ႔ သမုိင္းတေလွ်ာက္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ အေတာ္မ်ားမ်ား ထားရွိေနတာလည္း ျဖစ္တယ္။
အခ်ဳပ္အားျဖင့္ ေျပာရရင္ အေမရိကန္-ျမန္မာ စစ္တပ္ခ်င္း ဆက္ဆံမႈ အေပၚ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းက တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖြ႔ဲေတြရဲ႕ စိုးရိမ္မႈေတြ ျမင့္လာႏုိင္သလုိ အိမ္နီးခ်င္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ စိုးရိမ္မႈကလည္း ပုိမိုက်ယ္ျပန္႔ လာႏုိင္ပါတယ္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအဝင္ ျမန္မာႏုိင္ငံေရးမွာ အဓိက အခန္းက႑မွာ ပါဝင္ေနသူ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ အေမရိကန္ အပါအဝင္ ႏုိင္ငံတကာ စစ္တပ္ေတြ အေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္ကို ထိေတြ႔ဆက္ဆံၿပီး ဒီမုိကေရစီ၊ လူ႔အခြင့္အေရး၊ လူသား ဂုဏ္သိကၡာ ေလးစား တန္ဘုိးထားတဲ့ စစ္တပ္ ျဖစ္ေစေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒေတြကို ေလးစားလုိက္နာတဲ့ ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္ စစ္တပ္ ျဖစ္ေစေရး ေလ့က်င့္ေပးဖုိ႔ လုိလားေၾကာင္း ေျပာခဲ့ၾကပါတယ္။
ျမန္မာအစုိးရ ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ အရင္ကထက္စာရင္ အင္အားႀကီး ႏုိင္ငံေတြ အၾကား ထိန္းညွိဆက္ဆံေရး ပုိမုိ အားေကာင္းဖုိ႔ လုိလားေနပါတယ္။ ဒီကိစၥဟာ အလြန္လည္း အကဲဆတ္တဲ့ ကိစၥမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။
ဧရာ၀တီ
